Ryan Adams komt uit zijn schuilplaats

Zodra een kunstenaar omstreden wordt door zijn gedrag, staat zijn kunst onder verdenking. Het overkwam het Franse schrijversgenie Louis Ferdinand Céline (1894-1961). Kunnen we de schitterende boeken van deze openlijke antisemiet nog wel lezen? De man is veroordeeld voor zijn daden. De lezer maakt dat zelf wel uit, maar hoe je het ook wendt of keert, er hangt een eeuwigdurende smet over de persoon Céline.

Hetzelfde is heel wat filmregisseurs, acteurs en popsterren overkomen in de nasleep van de #MeToo gerelateerde ontmaskeringen. Ryan Adams werd beschuldigd van seksueel wangedrag door zowel zijn ex-vrouw Mandy Moore als de jonge singer-songwriter Phoebe Bridgers. Eerlijk toegeven: wie kon er op dat moment nog luisteren naar het meer dan fantastische album Gold uit 2001, dat ons allemaal destijds toch door die hele nare periode van 9/11 heen sleepte? Is dat album door die beschuldigingen ineens minder goed…?

Adams heeft altijd geworsteld met zijn bizarre onhebbelijkheden. Seksueel misbruik was er daar maar een van. Drankmisbruik was in de periode van Gold zijn grote probleem. De man kon amper op zijn benen blijven staan. Kort na de release van dat album stond hij op het Paradisopodium. Zijn optreden was plotseling onderdeel van een het Access To Amsterdam-festival (A2A) dat beoogde het Europese SXSW te worden. Hij gaf die avond een waar marathonconcert.

Na afloop kwam ik hem met een paar vrienden en vriendinnen, waaronder de huidige Sugar Mountain-ambassadeur Runa Stam, tegen op straat voor de deur van Paradiso. Meneer was straalbezopen en wilde na drie uur spelen nog wel ergens doorgaan. We namen hem tussen ons in mee naar de Maloe Melo aan de Lijnbaansgracht. Daar stond uitbater Jur buiten te paffen op zijn nimmer aangestoken sigaarpeuk. Hij dacht dat we Bryan Adams bij ons hadden. Dat was een bekend misverstand in die tijd. Maar die lieve Jur verleende onze jonge held Ryan wel asiel in zijn zaak waar hij ons nog zeker een uur vermaak bezorgde.

Diezelfde blaag ging van kwaad tot erger. De tegen hem geuite verdenkingen maakten het maar beter om eventjes te verdwijnen. Prisoner uit 2017 is zijn voorlopig laatste plaat. Hij werd zelf een soort gevangene. Zijn geplande drieluik, waar flink naar uitgekeken was door zijn fans, werd geaborteerd. Big Colors zou volgens planning hebben moeten uitkomen in 2019, maar ligt nu nog ergens stof te vangen.

Wednesdays is er nu wel. Het blijft gissen of dat hetzelfde album is zoals oorspronkelijk bedoeld. Vermoedelijk zijn er toch wel liedjes aan toegevoegd om de veranderde context tegemoet te komen. De gevoelige, met een van Neil Young geleende falsetstem gezongen openingstrack, de pianoballad I’m Sorry and I Love You zou je kunnen opvatten als een spijtbetuiging van hem, zij het in wel zeer algemene zin.

Het is maar de vraag of Mandy en Phoebe het als zodanig willen opvatten, of zijn eigen publiek. Je weet het niet. Hij trekt het boetekleed aan maar wel van een dun stofje. Tijd zal het leren of men bereid is deze gevallen held te vergeven. Mooi gearrangeerd met strijkers en pedal steel is het zondermeer een prachtig lied. Dát staat buiten kijf.

If I could see you now
I'd try and tell you how
Blue that I am
If I could see your face
Maybe you could erase
The lies with the truth
If you could look into my eyes
Past the question marks

Besides, I'm sorry
And I love you
I'm sorry
And I love you

Een ander nummer dat er echt uitspringt is de meest uptempo track Birmingham. Het repertoire op deze plaat, laverend tussen wat demoachtige akoestische liedjes en iets meer aangekleed werk, is traag en somber. Je moet deze plaat echt de tijd geven om hem goed te kunnen doorgronden. Track nummer twee Who Is Going To Love Me, If Not You zet de tristesse van de opening voort. Daar moet je tegen kunnen. Échte fans kunnen dat. Die raken ontroerd door het derde nummer When You Cross Over.

Dat uiterst breekbare liedje is opgedragen aan zijn broer Chris die in 2017 is overleden na een langdurig ziekbed. Aan het einde van het album in Mamma keert hij daar nog eens terug. Het is niet zo dat hij daar om zijn moeder schreeuwt. Maar het lijkt er verdacht veel op dat zijn familie, inclusief zijn moeder (?) in gebreke is gebleven bij zijn zieke broer. Er zit een bepaald zelfbeklag in. Nog een mea culpa dus op deze plaat...? Moeilijk te zeggen. Rouwbeklag is het zeker. Het is ook niet niets om je broer te verliezen.

Mamma, did you leave my brother to die
You didn't leave him alive
Mamma, how was he supposed to survive

Without a woman
Without a brother
Without a sister
Without a father
Without a mother
Oh, my brother
How was he supposed to survive

Met zijn drankzucht rekent hij ook hard af in Poison & Pain. Dat mocht ook wel een keer. Wie erbij was in 2001 op de wankele mars van de Weteringschans naar het verste stukje van de Lijnbaansgracht weet dat nog wel.

And my demons
That got so bored of dreamin'
My demons
Alcohol and freedom
A King without a Queen
A King without a kingdom

Komt er nog een eindoordeel over deze plaat? Saai is te veel gezegd. Dat is-ie niet. Het is ook niet zijn onbetwiste meesterwerk waarmee hij zijn comeback onderstreept. Het is een belofte van beterschap. Zijn spijt lijkt wel oprecht te zijn. Hebben we genade of gaan we een stapje verder met vergeving? Hij lijkt zijn tweede kans te hebben aangepakt in een wereld waarin de cancelling cultuur heerst.

Oordeel zelf maar of eventuele vergiffenis verdiend is. Hij toont zich in elk geval van zijn kwetsbaarste kant. Wat dat betreft zal het geen toeval zijn dat deze onverwachte release juist in de kersttijd plaatsvindt.

Tekst door: Robbert Tilli