58 years of concerts, club nights and culture

What's on
My Paradiso
  • What's on

  • News

  • My tickets

  • Visit

  • Merchandise

  • About us

  • Friends

  • Membership

  • Archive

  • Support us

  • Working at Paradiso

  • Contact

Club Paradiso

Club Paradiso

Indiestad Logo 1x1

Indiestad

Logo lilacbackground 1200px

Kosmos

Vinylclub

Paradiso Vinyl Club

SUGAR MOUNTAIN ICONS ICON BROWN BLUE

Sugar Mountain

Logo

Super-Sonic Jazz

TTTT 26 1800s1800 transparant

Ticket to the Tropics

Logo website

Tones

Paradiso TikTok
Bekijk in het Nederlands
Bammer zonder tekst

Spinozadag 2025: Spinoza over macht en recht

Spinozadag 2025: Spinoza over macht en recht

Sunday 23 November 2025

Sunday 23 November 2025

In Paradiso - Main Hall

Doors: 10:30, Doors close: 15:00, Main programme: 11:00

This show is part of

Logo lilacbackground 1200px

Kosmos

Spinoza (1632-1677) werd geboren in een tijd van godsdiensttwisten en burgeroorlogen. Hij stamde uit een familie die was vervolgd door de Inquisitie; als gevolg van de Eerste Engelse oorlog ging het familiebedrijf ten onder; zijn boeken konden alleen anoniem verschijnen; zijn vriend Adriaan Koerbagh werd wegens radicale ideeën gevangengezet en overleed in het rasphuis. Met lede ogen moest hij in 1672 toezien hoe de gebroeders De Witt door het opgehitste volk werden vermoord. Voor Spinoza en zijn tijdgenoten was de wereld een gevaarlijke plek.

Na de Tweede Wereldoorlog zijn wij gaan geloven dat we de gevaarlijke, oorlogszuchtige en onvrije wereld van Spinoza definitief achter ons hadden gelaten. Er was een internationale orde ontstaan die gebaseerd was op verdragen, de rechtsstaat beschermde de burger en een democratische verzorgingsstaat leek ervoor te zorgen dat iedereen het steeds beter kreeg. Uit die droom worden we nu ruw wakker geschud.

De naoorlogse wereldorde zien we voor onze ogen verkruimelen, de nietsontziende machtspolitiek van geopolitieke grootmachten dreigt allesoverheersend te worden, en demagogen trachten de geesten rijp te maken voor autocratische politiek. Meer dan ooit is het daarom zinvol te kijken naar Spinoza’s ideeën over macht en recht.

Nog altijd wordt hij regelmatig voorgesteld als een vriendelijke liberaal die volop aandacht vraagt voor individuele vrijheid, tolerantie en vrede. In werkelijkheid was Spinoza als het om politiek ging een bijzonder ‘harde denker’, die niet in termen van individuele rechten dacht, maar van macht. Recht was dat wat volgens de regels van de natuur gebeurde en in de Politieke Verhandeling schreef hij dat iemand ‘zoveel recht heeft als zijn macht strekt’. Maar tegelijkertijd was hij pleitbezorger van een vrije staat, waar de burgers niet door vrees worden geregeerd.

Wat waren Spinoza’s opvattingen over macht en recht, wat was volgens hem het doel van de staat en de taak van de overheid, en welke conclusies kunnen wij hieruit trekken met betrekking tot de huidige binnenlandse politiek en de snel wijzigende wereldorde?

Zoals altijd beginnen we de Spinozadag met aandacht voor de ideeën van Spinoza over het thema dat centraal staat, om vervolgens uit te zoomen naar het bredere thema en naar de actualiteit. Dit jaar doen we dat met de volgende drie lezingen:

  • Program is seated only

Line-up

Main Hall

  • Pooyan Tamimi Arab
  • Jorieke Manenschijn
  • Haroon Sheikh

Spinoza over macht en recht

Door Pooyan Tamimi Arab, universitair docent religiewetenschappen aan de Universiteit Utrecht. Hij is lid van de Jonge Akademie van de KNAW en is een van de redacteuren van Spinoza’s Theological-Political Treatise (1670–2020). Commemorating A Long-Forgotten Masterpiece (Basel 2021).

Pooyan Tamimi Arab

Bedreigingen en kansen voor de Nederlandse rechtsstaat

Door Jorieke Manenschijn, jurist bij de Raad van State. Zij doet tevens promotieonderzoek naar de uitholling van constitutionele democratieën en de mogelijkheden om de rechtsstaat weerbaarder te maken. Zij is coauteur van het spraakmakende boek Weerbare rechtsstaat: de vangrails in de Grondwet (Amsterdam 2024).

2

Macht en recht in een fragmenterende wereldorde

Door Haroon Sheikh, senior wetenschapper bij de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) en bijzonder hoogleraar Strategic Governance of Global Technologies aan de Vrije Universiteit. Hij publiceerde onder meer de boeken De opkomst van het Oosten (Amsterdam 2016), Hydropolitiek (Amsterdam 2019) en Atlas van de digitale wereld (Amsterdam 2024). In de media mengt hij zich veelvuldig in debatten over internationale politiek.

3

Politiek leiderschap op het evenwichtskoord tussen macht en recht

Programmawijziging: Jan Pronk heeft wegens persoonlijke redenen moeten afzeggen. Er wordt gezocht naar een passende vervanger dan wel een aanpassing in het programma.


Naast deze lezingen zijn er nog gesproken columns door twee Jonge Denkers, genaamd Omar Chamnaoui en Jonathan Thomaes, leerlingen uit het voortgezet onderwijs die lessen filosofie volgen en de columnwedstrijd van de Vereniging Filosofiedocenten Voortgezet Onderwijs hebben gewonnen. Sinds enkele jaren werken de Jonge Denkers en de Amsterdamse Spinoza Kring nauw samen.

De dag wordt gepresenteerd door Maike van de Pavoordt, voormalig Jonge Denker die reeds twee keer een bijdrage aan onze Spinozadag heeft geleverd. De muzikale bijdrage wordt verzorgd door zangeres en 'glasharpiste' Lotte Sarembe.

1

How to get to Paradiso

Paradiso is on the Weteringschans 6-8 in Amsterdam. That is very close to Leidseplein. From every part of the city there are trams heading towards Leidseplein. From there on out you can walk to Paradiso. Free and secured underground bike parking is available on the opposite side of Paradiso. Travelling by car is difficult, since there are only a few busy parking lots nearby. 

Paradiso

Paradiso

58 years of concerts, club nights and culture

Mustbejohn 2026

Concert

mustbejohn

In Bitterzoet

15 November

Photo 3 headshot

Concert

Just confirmed

Hazlett

In Paradiso

12 March

Pigeon web

Concert

Just confirmed

Pigeon

In Tolhuistuin

15 April

Square Winner

Concert

Just confirmed

BALTHVS

In Paradiso

26 January

DESCRIPTION PICTURE

Concert

Just confirmed

Funky Times

In Tolhuistuin

17 February

DSCF4713 1

Just confirmed

Mr Cutts

In Paradiso

12 February

Harlekino campagnebeeld Paradiso

Theatre

Harlekino - Troupe Courage (Remy van Kesteren Live)

In Paradiso

19 January

La Época x Paradiso Banner website page

Concert

La Época - Asalto Navideño

In Paradiso

15 December

MICH Banner

Concert

MICH

In Paradiso

18 December

Everlast new DSP profile pic LMG

Concert

Just confirmed

Everlast - Europe 2027

In Paradiso

3 February

Jazzy Still homepage

Club night

Jazzy + Dave Nunes, Emvae & Moxes

In Parallel

18 December

Homepage still Holly Humberstone

Concert

Just confirmed

Holly Humberstone

In Paradiso

4 January

Tommy Lefroy 2027

Concert

Just confirmed

Tommy Lefroy

In Tolhuistuin

8 February

Qlas 2027

Concert

Just confirmed

Qlas

In Paradiso

14 January

Gallowstreet Press Photo by Miksfiles

Concert

Just confirmed

Gallowstreet Kids Edition

In Paradiso

24 January

Young Eman press shot 2026 11zon

Concert

Just confirmed

Young Eman

In Paradiso

23 February

20260410 DANIELLEPONDER1731 2 copy

Concert

Just confirmed

Danielle Ponder

In Tolhuistuin

8 April

THECHATS JAMIEBORGHESANI

News

Just confirmed

The Chats voor twee concerten naar Paradiso

28 October

Nik West Hair2by Chris Loomis

Concert

Just confirmed

Nik West

In Tolhuistuin

30 March

Rachel Chinouriri 2026 04 please credit Yana Van Nuffel

Concert

Just confirmed

Rachel Chinouriri

In Paradiso

21 June

Homepage still Touching Ice

Concert

Touching Ice

In Paradiso

11 November

Mattiel 2027

Concert

Just confirmed

Mattiel

In Bitterzoet

18 May

Leticia Gomez004

Concert

Brainstory

In Paradiso

6 May

71 10 Nacht van het grote geld nieuwsbrief 2 Large

Talk

Just confirmed

Follow the Money presenteert: De avond van het grote geld

In Paradiso

18 January

Credit Lucas Creighton 1

Concert

Just confirmed

Ciarán

In Bitterzoet

7 March

Thumbnail

Concert

Just confirmed

Isabèl Usher

In Paradiso

2 May

Paradiso Programme

What's on

Sa 14 Nov

Lucky Fonz III + Michiel Balcaen

Dutch song smith / Tolhuistuin

Sold out

Merol + MAHA

Dutch pop princess flirts with raw electropunk

Sold out

Julia Sabaté

Spanish-Dutch artist blends pop with alternative electronic music

19:30

heylucas + Monoko

Emotional electronic producer / Bitterzoet

19:30

Dirty Blond + Philine

Intimate bedroom folk and brooding indie / Tolhuistuin

Sold out

Moon Walker

Indie rocker from Brooklyn

Sold out

Gay80s90s

Club night with pink hits from the 80s and 90s

23:30

Saint Levant Afterparty

Official afterparty of famous Arabic pop artist / Parallel

Sold out