Operatie Wetenschap - lezing

Let op! Dit programma is verplaatst van Paradiso naar de Rabozaal, Lijnbaansgracht 234, Amsterdam.

"The individual may think that the most important reality is his own existence, but this is only his personal point of view. Man does not have the right to develop his own mind. We must electronically control the brain. Someday armies and generals will be controlled by electric stimulation of the brain."

Dr José Delgado (Congressional Record No. 26, Vol. 118 February 24, 1974)

Op het moment dat je deze zin leest, produceren je hersenen voldoende elektriciteit om een zaklamp te laten branden. Elektriciteit is niet alleen in de natuur aanwezig maar speelt ook in ons lichaam een belangrijke rol. Bijvoorbeeld bij het overdragen van prikkels vanuit je hersenen om je spieren laten samentrekken of om je zintuigen met je hersenen in verbinding te stellen. Het doorgeven van prikkels in de hersenen is in belangrijke mate een elektrisch proces. Het is langer bekend dat de elektrische ontladingen in de hersenen kunnen worden gemeten met gevoelige medische apparatuur zoals een EEG. Het is sinds kort dat de hersenactiviteit van buitenaf ook kan worden gestuurd. Prof. Dr. Damiaan Denys (Psychiatrie Universiteit van Amsterdam) geeft een lezing over diepe hersenstimulatie, getiteld “Deep brain stimulation, prikkelende ontwikkelingen op het snijvlak van neurobiologie en technologie”.

Diepe hersenstimulatie of ook wel DBS geheten naar het Engelse “deep brain stimulation” is een behandeling waarbij diep in de hersenen elektroden worden geplaatst die specifieke hersenkernen stimuleren met een elektrisch stroompje. De elektroden worden via de schedel en de nek door middel van onderhuids liggende draden verbonden met twee stimulators, vergelijkbaar met pacemakers, die onderhuids onder het sleutelbeen worden geïmplanteerd. De stimulators laten door een hersenkern continu een klein elektrisch stroompje lopen, waardoor op effectieve wijze de abnormale hersenactiviteit kan worden gecorrigeerd. Het woord "stimulatie" is enigszins verwarrend omdat het eerder gaat om afremmen in plaats van stimuleren van hersenactiviteit.

Het AMC te Amsterdam is momenteel toonaangevend in de toepassing van DBS bij ernstige dwangstoornissen en depressie. Met DBS staat de psychiatrie aan het begin van een lange ontdekkingstocht die ons uiteindelijk moet leiden naar een beter begrip van ernstige hersenaandoeningen en de behandeling ervan met elektrische stimulatie.

Damiaan Denys (41) studeerde filosofie en geneeskunde in Leuven en is sinds maart van dit jaar kernhoogleraar psychiatrie bij het Academisch Medisch Centrum van de Universiteit van Amsterdam (AMC). Denys is gespecialiseerd in dwangstoornissen.

Acht vooraanstaande wetenschappers laten in de Paradisolezingen 2011 zien hoe we letterlijk beter kunnen worden van wetenschap. Hoe theoretische inzichten kunnen resulteren in nieuwe technische vindingen en klinische toepassingen. Met hun fundamentele onderzoek aan universiteiten en wetenschappelijke instituten leggen zij de basis voor nieuwe medicijnen, betere apparatuur en geavanceerde behandelingen. Operatie Wetenschap: van het laboratorium naar de praktijk.

Georganiseerd in samenwerking met Verstegen & Stigter / culturele projecten en mogelijk gemaakt met ondersteuning van de Vereniging van Nederlandse Universiteiten, Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen, Koninklijke Hollandse Maatschappij der Wetenschappen en NEMO.