Wereld Aids Dag: Een terugblik op het Serpositive Ball van 1990 in Paradiso
1 December, 2023
In het begin van de jaren tachtig brak er een ernstige, dodelijke ziekte uit onder de wereldbevolking: aids. Begin 1982 overleed de eerste Nederlandse patiënt aan deze ziekte. Mensen die aids kregen, werden snel ernstig ziek en stierven meestal binnen één of twee jaar. Vooral homoseksuele mannen en drugsgebruikers die injecteerden werden zwaar getroffen door het virus. In Amsterdam bleek destijds zelfs een derde van hen besmet te zijn met hiv, het virus dat aids veroorzaakt. De ziekte veroorzaakte niet alleen angst en schaamte onder deze groepen, maar veranderde ook hoe mensen omgingen met de ziekte en zij die ermee besmet waren. Het opkomen van de ziekte bracht ook een andere verandering met zich mee: het doorbrak taboes rond onder andere seks, homoseksualiteit en de dood.
De strijd tegen aids
In 1990, na bijna tien jaar strijd tegen aids, bereikte de situatie rondom de ziekte een dieptepunt. Sinds het eerste nieuws over Amerikaanse homoseksuele aidspatiënten in 1981 waren er veel slachtoffers gevallen onder de mannelijke homoseksuele bevolking. De combinatietherapie*, die aids van een dodelijke naar een chronische ziekte zou veranderen, bestond nog niet. Angst en onwetendheid over de ziekte waren wijdverspreid en er gold nog steeds een inreisverbod voor hiv-positieve personen in de Verenigde Staten. Het idee dat de ziekte kon worden overgedragen via aanraking was nog steeds gangbaar, waardoor velen dierbare vrienden en familieleden verloren.
Seropositive Ball
Het 'Seropositive Ball' was een doorlopend netwerkevenement dat plaats vond tussen 21 juni 17.00 uur en 24 juni 14.00. Het evenement duurde dus bij elkaar opgeteld dus zo'n 69 uur. Het was een schaduwconferentie van de 'World AIDS Conference', dat op dezelfde dagen in San Francisco plaatsvond. Omdat mensen met hiv en aids door het inreisverbod niet welkom waren in de Verenigde Staten, boden zowel de bijeenkomst in Paradiso als het speciaal ontworpen '0+net' een manier om betrokkenheid te tonen, gevoelens en inzichten te delen, kennis en kunst uit te wisselen en politieke standpunten te uiten voor velen die bij hiv en aids betrokken waren.
Poster voor het Seropositive Ball gemaakt door kunstenaar Max Kisman
Het 0+net was ook toegankelijk in sommige AIDS-afdelingen in Amsterdam, evenals in San Francisco en New York. Het 0+net diende als een 'demo' voor het nog te ontwikkelen HIVnet. Het bood een eenvoudige intuïtieve interface (het World Wide Web was nog niet uitgevonden), e-mail en nieuwsgroepen, een eerste online kunstgalerie en veel kennisbronnen. Deelnemers, bijdragers en organisatoren van het Seropositive Ball kwamen uit ACT UP, zelforganisaties rond HIV en AIDS, de kunsten, de wetenschappen, de medische wereld en politieke organen. Het dramatiseren van de verschillen met betrekking tot het ongebruikelijke terrein van HIV en AIDS op dat moment, evenals het vinden van het gemeenschappelijke terrein tussen alle betrokkenen, stonden centraal in onze aandacht en vormden een grote zorg gedurende de creatie van dit genetwerkte evenement.
En nu, 33 jaar later?
Voorafgaand aan het Seropositive Ball werd er een gezamenlijke openingsspeech gehouden door de Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur, mevrouw drs. H. d'Ancona, en Peter Zuidervliet, vice-voorzitter van de Hiv Vereniging. In deze openingsspeech benadrukte Minister D'Ancona het volgende:
"Discriminatie is een afschuwelijke zaak. Discriminatie is een monster dat groeit op een voedingsbodem van gebrek aan informatie, vooroordelen en angst. Het was dan ook te verwachten dat aids gepaard gaat met nieuwe of verergering van discriminatie. Gebrek aan juiste kennis over de besmettingswegen van het virus, vooroordelen over bijvoorbeeld de leefstijl van homosexuelen en angst voor eigen besmetting zijn de concrete factoren die de aan het aids-vraagstuk gerelateerde discriminatie kunnen veroorzaken."
De minister van WVC, Mevr. d'Ancona en Pieter Zuidervliet van de Hiv Vereniging tijdens een vrolijk moment bij de opening van het Seropositive Ball.
Paradiso was de organisator en host van het Seropositive Ball en de bijbehorende activiteiten in samenwerking met:
- ACT UP Amsterdam
- AIDS Info
- AMC (Amsterdam Medical Center)
- ANTENNA
- Boekenwinkel Vrolijk
- Buddy League
- Filmtheater Desmet
- Gay Men's Health Crisis
- Mozeshuis
- NCAB (National Coalition for AIDS Activists)
- New York Hospital
- Schorerstichting
- Simon Watson Project Space
- Stichting Perdu
- STEIM (Studio for Electro-Instrumental Music)
- TIME BASED ARTS
- Universiteit van Amsterdam
Meer weten over het Seropositive Ball en de impact die het evenement heeft gehad op het bestrijden van de aidsepidemie? Lees dan hier het naslagwerk van Heleen Riper, David Garcia en Patrice Riemens.
Bronnen
- The Seropositive Ball door Heleen Riper, David Garcia en Patrice Riemens (1990)
- Terug in de tijd: Seropositive Ball - een 69-urige hiv-manifestatie in Paradiso door de redactie van de Hiv Vereniging (2020)
- De opkomst van aids door Mariëlle Hageman (2023)
- Seropositive Ball in Amsterdam door ANTENNA (1990)
- ACT UP door With Pride (n.d.)
- Aids in Amsterdam: een race tegen de klok door Stadsarchief Amsterdam (n.d.)