Jay Som: “Samenwerken heeft me weer geopend.”

Hey Melina! Vanuit waar spreken we je vandaag?

“Ik zit in LA, midden in de releasechaos. Vanochtend is de laatste single uitgekomen, die met Hayley Williams. Er stroomt zóveel liefde binnen dat ik mijn mobiel maar op stil heb gezet. Dit gesprek is even een adempauze. Het is zes jaar geleden dat ik een plaat heb uitgebracht en elke releaseweek blijft zenuwslopend. Mijn hart bonkt de hele tijd, alles gebeurt tegelijk. Social media maakt dat gevoel alleen maar heftiger.”

Heb je ooit echt afstand genomen van Jay Som in die zes jaar?

“Nee, niet echt. Jay Som ben ik. Ik had gewoon even lucht nodig. Ik bleef muziek maken: soundtracks, de Bachelor-plaat met El Kempner van Palehound, samenwerkingen met vrienden… Maar geen soloalbums. Ik had even afstand nodig van dat albumcyclus-gevoel: schrijven, opnemen, touren, repeat. Dat ritme is zwaar. Ik wil niets forceren als het niet van binnenuit komt.”

Wanneer wist je: “ik ben er weer klaar voor”?

“Toen ik mensen begon toe te laten in mijn proces. Steph Marziano bijvoorbeeld, die leerde ik kennen via Hayley Williams, en Joao Gonzalez, een oude vriend. Zodra ik niet meer alles alleen deed, kwam er ruimte. Soms zaten ze gewoon op de bank achter me terwijl ik werkte. Alleen al die aanwezigheid maakte alles lichter. Samenwerken heeft me weer geopend.”

Je produceerde de afgelopen jaren veel voor anderen. Wat leerde je daarvan?

“Dat muziek maken eigenlijk vooral gaat over communiceren. Je kunt technisch briljant zijn, maar als je je niet openstelt, hoor je dat meteen. Van anderen leerde ik de schoonheid van kleine ideeën: dat iets simpels groot kan worden als je het samen draagt. Dat besef zit in elk nummer van “Belong”.”

Heb je 'Belong' thuis opgenomen?

“Grotendeels wel, in mijn studio in LA. Maar een deel deed ik in Nashville en Philadelphia. Thuis werken klinkt romantisch, maar in werkelijkheid is het vaak chaos: de keuken lonkt, mijn partner loopt rond, vrienden komen spontaan langs… en dan is er nog mijn hond Tuli, een dametje van bijna negen, die constant om aandacht vraagt. Uiteindelijk was het een verademing om even in andere studio’s te zitten. Daar voelde ik me opeens weer helder. Alsof mijn hoofd eindelijk meedeed met wat mijn handen al wisten.”

Is er iets wat je bijblijft van de opnames?

“De bosbranden in januari. Alles lag even stil. Veel vrienden werden getroffen, het was intens. Een maand later schreef ik met Joao Gonzalez en Mal Hauser het liedje 'What You Need'. We hadden gewoon behoefte aan lucht, aan lachen. Dat moment hoor je terug in de muziek.”

Wat betekent het woord ‘belong’ voor jou?

“Het bleef maar terugkomen in mijn hoofd. Ik heb altijd geworsteld met dat gevoel: ergens bij horen. Soms voelt het zwaar, soms juist bevrijdend. Nu is het allebei. Ik hóór erbij, maar eerlijk gezegd maakt het me ook niet meer zoveel uit. Ik wil gewoon muziek maken die iets met mensen doet.”

Zijn zelfvertrouwen en “belonging” met elkaar verbonden?

“Absoluut. Je hebt een zekere rust nodig om te kunnen voelen dat je ergens bij hoort. Dat is geen arrogantie, maar vertrouwen. In jezelf, in je werk, in de mensen om je heen. Die dingen zijn met elkaar verweven.”

Je speelt straks op London Calling. Heb je iets met Amsterdam?

“Ja! Mijn allereerste show in Europa was daar. Ik ben er twee of drie keer geweest, zelfs gefietst. ’s Avonds wandelen langs het water, mensen kijken, die typische coffeeshop-gekte… ik kijk ernaar uit om terug te komen en het allemaal wat bewuster te ervaren.”

Hoe voelt het om weer te gaan toeren?

“Goed. Spannend ook. Ik speelde laatst een paar weken met Lucy Dacus. Haar shows zijn huge tegenwoordig: grote zalen, grote crew, alles strak geregeld. Het voelde als een zachte herintroductie tot het tourleven. Als supportact moet je telkens een zaal vol onbekenden voor je zien te winnen. Het houdt je scherp, het wakkert iets in je aan.”

Wat heeft toeren je geleerd over jezelf?

“Dat ik beter voor mijn lichaam moet zorgen, fysiek én mentaal. De eerste paar jaar dronk ik veel, gebruikte ik drugs. We waren twintigers, muzikanten: dat hoort er dan zogenaamd bij, elke avond kapot gaan. Maar dat hou je niet vol. Nu ben ik minder “DIY punk” in mijn tourhouding. Ik wil gewoon een bed. En af en toe wat privacy. Dat mag. Het heeft me dichter bij mezelf gebracht. Toch blijft het moeilijk: je leeft van show naar show en oude gewoontes sluipen makkelijk terug.”

De productie van het album is rijk, maar intiem. Hoe vertaal je dat live?

“Ik hou ervan om nummers live opnieuw te verbeelden. In de studio prop ik er vaak té veel lagen in. Live wordt het wat zwaarder, meer gitaren, meer energie. Ik probeer het nooit één-op-één na te doen. Dat zou saai zijn.”

Als je denkt aan de komende jaren, wat zou succes voor Jay Som betekenen?

“Eerlijk gezegd: een goed geoliede tourcrew. Toeren is zó duur nu. Ik droom van een team dat het samen draagt: een geluidsman, gitaartech, lichtontwerp... gewoon een mooie show neerzetten. Dat is voor mij succes: dat alles klopt.”

Nog een boodschap voor het publiek op London Calling?

“Ja! Wees een beetje lief voor me, haha. Het is mijn eerste show in Europa in zes, bijna zeven jaar. Ik zal zenuwachtig zijn, maar ik kan niet wachten om weer voor jullie te spelen.”

Het vierde studioalbum 'Belong' van Jay Som verscheen op 10 oktober via Lucky Number. Jay Som speelt op London Calling, 1 november in Paradiso, Amsterdam.